Không phải Mona Lisa: Tác phẩm "nhìn nàng mãi mãi" mới là điều khiến Paris khó quên
(https://i.ibb.co/qLg0TStr/672196004-122129920689057644-484792111635017711-n.jpg)
Phần lớn du khách tìm đến Paris để chiêm ngưỡng Tháp Eiffel hay tuyệt tác Mona Lisa.
Thế nhưng, ít ai dừng chân đủ lâu để nhận ra "giọt lệ không bao giờ khô" của một người phụ nữ nơi Nhà thờ Đức Bà, hay hình ảnh một người đàn ông được ban cho đặc ân - "vĩnh viễn được nhìn ngắm gương mặt của người mình yêu" - nơi một góc nghĩa trang yên tĩnh, xa rời những bước chân vội vã.
Trong lòng Père Lachaise Cemetery, giữa vô vàn tượng đá kể lại những câu chuyện đã khép lại, có một ánh nhìn chưa từng kết thúc.
Một ánh nhìn kéo dài đến vô tận
Fernand Arbelot - một người đàn ông đã bước qua cái chết - nằm đó, thân mình buông theo tĩnh lặng vĩnh hằng. Nhưng đôi tay ông vẫn nâng gương mặt người vợ lên trước mắt, như thể thời gian chỉ dừng lại để giữ lại một điều duy nhất: hình ảnh của nàng.
Không phải cái ôm, không phải sự đoàn tụ - chỉ là một ánh nhìn kéo dài đến vô tận.
Arbelot là một diễn viên sân khấu và điện ảnh Pháp, hoạt động chủ yếu trong nửa đầu thế kỷ 20. Trước khi qua đời (năm 1942), ông đã để lại một ước nguyện rất riêng:
Ông muốn được mãi mãi nhìn thấy gương mặt của người mình yêu.
Nhà điêu khắc Adolphe Wansart đã biến ước nguyện ấy thành hình hài cụ thể - một cách thể hiện vừa trực diện, vừa siêu thực.
Đây là một hình ảnh vừa "quái lạ" vừa đặc biệt. Không giống những ngôi mộ khác thường dùng thiên thần hay cái ôm để biểu đạt tình yêu, nơi đây gợi lên một sự gắn bó đến tận cùng, nét riêng tư gần như tuyệt đối, và chút gì đó vừa đẹp đẽ, vừa bất an.
Mona Lisa – và một trải nghiệm rất khác
Ngày nay, khi đến Paris và muốn nhìn thấy Mona Lisa ở viện bảo tàng Louvre, người ta thường phải chen chúc:
"Mình đã hai lần vào Louvre Museum mà chưa lần nào ngắm Mona Lisa cho ra hồn cả. Toàn ngắm lưng và ngắm vai du khách thôi 😉"
Vậy khi có thể chen lên đến hàng đầu để nhìn thấy rõ Mona Lisa, bạn thật sự cảm nhận điều gì?
Nếu cho rằng đây chỉ là một câu chuyện "nhảm nhí", và Mona Lisa mới thực sự đáng xem hơn, mình rất mong được nghe chia sẻ của bạn.
Một câu hỏi về tình yêu và ký ức
Còn khi đứng trước ngôi mộ của Fernand Arbelot, ta có thể cảm nhận điều gì?
Khi nhìn thấy một người đàn ông nằm đó, thân mình tan vào tĩnh lặng của cái chết, nhưng đôi tay vẫn nâng gương mặt người vợ lên trước mắt - không phải để níu giữ, mà như để gìn giữ một hình ảnh duy nhất mà ông chọn mang theo vào vĩnh cửu - ta sẽ cảm thấy gì?
Người ta có thể gọi đó là tình yêu tuyệt đối.
Nhưng trong sự tận hiến ấy, lại phảng phất một câu hỏi:
Liệu ký ức có phải là cách duy nhất để chống lại lãng quên, hay chính nó cũng là một dạng giam giữ?
Bởi người phụ nữ kia không còn là một con người đang sống. Nàng đã trở thành một hình ảnh - bất động, hoàn hảo, và không thể thay đổi.
Được yêu đến mức trở thành vĩnh viễn... hay đây là vĩnh viễn trong một khuôn hình không lối thoát?
Giữa nắm giữ và buông tay
Ngôi mộ ấy không chỉ kể về tình yêu, mà còn về cách con người đối diện với sự mất mát:
Ta giữ lại điều gì, và ta buông đi điều gì?
Giữa nắm giữ và giải thoát, ranh giới trở nên mong manh đến mức gần như không thể phân biệt.
Và có lẽ, câu hỏi mà tác phẩm để lại không dành cho họ - mà dành cho chính chúng ta:
Khi yêu một ai đó đến tận cùng, ta thật sự muốn họ ở lại mãi trong mắt mình... hay đủ can đảm để họ tiếp tục tồn tại, ngay cả khi không còn thuộc về mình nữa?
Một lời thì thầm trong vĩnh cửu
Đứng lâu thêm một chút, nhìn kỹ ánh nhìn kéo dài đến vô tận ấy, ta như nghe thấy lời ông:
"Em là điều cuối cùng anh lựa chọn."
"Xin đừng phai nhạt."
Nhưng nếu người phụ nữ kia có thể cất lời, có lẽ đó sẽ là:
"Anh đã biến em thành vĩnh viễn."
Một vinh dự, hay một sự giam giữ?
"Hãy buông tay."
Một cuộc đối thoại im lặng giữa hai cách tồn tại:
Một người cố giữ lại, và một người đã trở thành điều được giữ lại.
Một góc nhìn khác về "vĩnh cửu"
Ở phía trước văn bia, chỉ có một dòng chữ:
"Ils furent émerveillés du beau voyage qui les mena jusqu'au bout de la vie,"
Tạm dịch:
"Họ đã kinh ngạc trước hành trình tuyệt đẹp đưa họ đi đến tận cùng của cuộc sống."
Có lẽ, đây không phải là sự giam giữ - mà là một lựa chọn của cả hai.
Không phải bị giữ, mà là được chọn ở lại.
"Em ở đây."
"Anh cũng là điều em giữ lại."
Forever is a very long time
Nhưng rồi, một chân lý vẫn tồn tại:
Vĩnh cửu là một khoảng thời gian rất dài.
Dài đến mức ký ức có thể mòn đi.
Dài đến mức ngay cả tình yêu cũng phải học cách biến đổi để tồn tại.
Và điều khiến ngôi mộ này trở nên đẹp không phải là việc họ giữ lấy nhau -
mà là khả năng rằng, trong suốt khoảng thời gian vô tận ấy, họ vẫn tiếp tục chọn nhau.
Một nghịch lý đáng suy ngẫm
Có những người sống cả đời để được nhớ đến vì những gì họ tạo ra.
Còn Fernand Arbelot - ông lại được nhớ đến vì một điều mong manh hơn nhiều:
một ánh nhìn, một khoảnh khắc, một tình yêu.
Bởi sau tất cả những công trình vĩ đại, điều còn đọng lại đôi khi không phải là những gì ta đã làm -
mà là những gì ta đã yêu.
Kết
Nên khi rời Paris, có thể bạn sẽ quên đi cảm giác chen chúc để nhìn Mona Lisa,
nhưng rất khó quên được một ánh nhìn lặng lẽ kéo dài đến vô tận.
Và rồi, câu hỏi cuối cùng vẫn còn ở lại:
Khi thời gian đi qua tất cả, điều gì trong chúng ta sẽ còn lại đủ lâu để được gọi là vĩnh cửu - những gì ta đã chạm đến, hay những gì ta đã yêu?
(https://i.ibb.co/qLg0TStr/672196004-122129920689057644-484792111635017711-n.jpg)
(https://i.ibb.co/gL6RNGYV/673222311-122129920659057644-2036061610526441736-n.jpg)