Trường Long Hòa là một xã ven biển của huyện Duyên Hải, tỉnh Trà Vinh. Đây là địa phương có tiềm năng về du lịch và có những huyền tích được nhiều người biết.

* Những huyền tích hấp dẫn

Ở Trường Long Hòa, người ta kể rằng ngày xưa, trên đường chạy trốn sự truy nã của Tây Sơn, Nguyễn Ánh đã bôn tẩu đến nơi này. Ông đã được người địa phương cho ăn một thứ nước mắm rất ngon chưa từng nếm, đó là nước mắm rươi. Ông còn được thưởng thức "món lạ miền Nam" là đuông Chà là chiên, nướng... Khi lên ngôi vua, Nguyễn Ánh hoài nhớ hai thức ăn này và ra lệnh địa phương phải tiến nộp lên kinh. Từ đó nước mắm rươi được gọi là "nước mắm ngự" hoặc "nước mắm tiến vua".

Tại ấp Ba Động, xã Trường Long Hòa còn có 3 huyền tích khác. Thứ nhất là ngôi mộ cổ mà người ta trân trọng gọi "mộ Quận chúa". Mộ tọa lạc trên mảnh đất rộng chừng 500m vuông nằm giữa đầm cây cỏ rậm rạp. Mộ có vòng thành bên ngoài. Khu mộ chừng 80m vuông được xây bằng đá, hiện phủ rêu xanh. Theo Phó Bí thư Huyện ủy Duyên Hải - ông Lâm Minh Đằng, đó là mộ em hoặc chị vua Gia Long chết và an táng tại đây.

Gần mộ Quận chúa là Lầu Bà ở xóm dưới. Lầu được trùng tu kiên cố năm 2008. Tọa lạc trên diện tích khoảng 3.000m². Phần Lầu Bà rộng chừng 8mx20m, gồm 2 tầng. Tầng trệt thờ Bà Chúa Xứ, tầng lầu thờ cốt Bà Cố Hỷ Thượng Động nương nương. Theo ông từ Năm, tên thật là Nguyễn Ngọc Long đã 71 tuổi thì nơi đây là nơi thờ Bà Triệu Thị Trinh. Theo truyền thuyết dân gian nói rằng xưa kia, có 2 sắc phong anh em Bà Triệu bị trận bão lớn từ Bắc trôi dạt tấp vào tận đây. Nhân dân đưa 2 sắc ra biển nhưng vẫn lại trôi tấp trở vào. Nghĩ sắc chọn đây làm nơi thờ tự, họ cử người ra Thanh Hóa xem và lấy kiểu đền thờ Bà Triệu về đây xây cất. Lầu Bà xây dựng trước năm 1945, sau đó bị hư hỏng được trùng tu lại bằng lá. Ông từ Năm còn giải thích rằng: Bà Cố Hỷ Thượng Động có ngôi vị lớn hơn hết trong tín ngưỡng dân gian Việt Nam, Bà là hiện thân của Bà Triệu nên rất được bà con nơi đây tín ngưỡng. Hằng năm, lễ cúng Bà diễn ra vào ngày rằm tháng Giêng Âm lịch, thu hút hàng chục ngàn người, kể cả người dân một vài tỉnh lân cận, đến chiêm bái. Lễ diễn ra 2 ngày 1 đêm với nhiều nghi thức trang nghiêm, long trọng.

Bên kia hương lộ, ở xóm trên có đình Triệu Quốc Đạt. Đình này còn có tên gọi đình Triệu Quốc Công, Triệu Công Minh hoặc Triệu Minh Công. Ông từ Tư Cảnh, tên thật là Nguyễn Văn Cảnh, 78 tuổi cho biết lai lịch đình có phần dị bản: Xưa kia, nơi đây là biển. Năm nọ miền Bắc bị lũ lụt lớn, có 2 bài vị trôi tấp vào đây, nhân dân đưa trở lại biển nhưng không thành. Xem bài vị biết một cái thờ Bà Triệu, cái kia thờ anh Bà là Triệu Quốc Đạt. Cho là ý các ngài muốn ở lại đây nên họ cử người ra Bắc xem lấy kiểu đền về thiết kế nơi thờ tự. Qua bao loạn lạc, đình hư hỏng trầm trọng và được xây cất lại tường gạch mái tôn như hiện tại từ năm 2009 với bảng đề: "Đình thần Triệu Minh Công".

Cả 3 huyền tích này đều được truyền miệng từ rất lâu đời ở địa phương đang chờ các nhà khoa học, khảo cổ học nghiên cứu; tuy nhiên, hiện nay vẫn có thể coi là điểm nhấn thu hút khách đến Trà Vinh nếu được tôn tạo và quảng bá rộng rãi.

* Thưởng thức hương vị Nha Trang tại biển miền Tây

Trước đây, nói tới du lịch Trà Vinh, người ta nghĩ ngay tới biển Ba Động. Đã có thời bãi biển này là niềm tự hào của dân Trà Vinh thông qua câu thơ: "Biển Ba Động nước xanh cát trắng". Sau thời gian thu hút khá nhiều khách tham quan, thư giãn, ngày nay khu du lịch này đã ngày một vắng khách, vì bãi bị sóng biển xâm thực trầm trọng. Cho nên khi bước lên những tảng đá xanh và rọ sắt chằng giữ bảo vệ bờ biển, khách tham quan rất e ngại, sợ gặp sự cố!

Ngày xưa, ở Trường Long Hòa có một điểm dành cho các quan lại và thành phần giàu có bản xứ đến nghỉ ngơi, thư giãn. Bãi này được gọi là Nhà Mát. Hiện nay, Nhà Mát được tái sinh với tên gọi Khu du lịch sinh thái biển Nha Trang Duyên Hải, khai trương và đi vào hoạt động từ Quốc khánh 2/9/2010. Nơi đây phục vụ khách tham quan, thư giãn bằng phong cách biển Nha Trang. Khu du lịch có nhiều nhà và chòi được cất bằng cây và lá rừng, dáng đẹp và lạ mắt. Bãi tắm thoai thoải, ra tới nửa cây số nước chỉ ngang ngực. Bãi biển dài 15 cây số được các hoạt động thể thao như bóng đá, bóng chuyền... Nằm nghỉ trên những chiếc ghế bố thoải mái, khách du lịch thưởng thức hương vị của những món hải sản. Trong đó có những món ẩm thực mới có ở đây như: bún cá Ninh Hòa, bánh căn Cam Ranh, bánh xèo miền Trung, cá nanh heo nướng, lẩu mực sữa, gỏi sứa,... Ông chủ khu du lịch Nguyễn Quốc Hùng cho biết hải sản đem từ Nha Trang đáp ứng "sự lạ miệng" của du khách. Người ta cho rằng mực miền Tây không thể đậm đà như đồng loại ngoài Trung. Các loại thực phẩm chuyển từ miền Trung vào được trữ đông hoặc rộng trong các hồ thủy tinh. Sau đó, hải sản được chế biến từ bàn tay điêu luyện của đầu bếp đã từng phục vụ nhà hàng 3 sao, với giá "mềm". Thú vị nhất là những món nướng ở đây. Bí quyết cho món ngon tại khu du lịch này là nước chấm. Nước chấm nào dùng cho thức ăn nấy, pha chế công phu, mỗi thứ có một hương vị độc đáo, hợp với món ăn, quyến luyến vòm miệng khách. Vừa nghe sóng biển trước mặt ầm ào trong ngày biển động, hòa trong tiếng lá rừng dương xao xác trên dải động cát phía sau lưng, khách vừa thưởng thức đặc sản, vừa chiêu từng ngụm rượu Vĩnh Trường lẫy lừng danh tiếng Trà Vinh xưa với tên gọi "Xuân Thạnh lão tửu", có lẽ không gì thú vị bằng.

Thỏa mãn nhu cầu nghỉ ngơi, bồi dưỡng, trước khi ra về, khách còn có thể có những món quà lưu niệm cho gia đình hoặc người thân được làm khá mỹ thuật từ vỏ sò, vỏ ốc, giá từ 5.000 đồng đến 300.000 đồng/món. Tại khu du lịch còn bán nước mắm 584 nổi tiếng của Nha Trang, giá 60.000 đồng/thùng 6 chai 30 độ đạm và 65.000 đồng/thùng 6 chai 35 độ đạm. Không cần đi tới miền Trung xa xôi, tại Trà Vinh mà khách vẫn có những món ăn và quà miệt ngoài như ý. Mới đi vào hoạt động mà Nha Trang Duyên Hải đang ngày một đông khách và sẽ còn đông khách hơn khi hoàn chỉnh các công trình theo thiết kế.